Portekiz'de altın vize fonlarına sıkılaştırma teklifi: yüzde 80 şartı gündemde

Portekiz'de yatırım fonları üzerinden oturum izni almak isteyenler için kurallar sıkılaşabilir. Sektör yayını IMI Daily'nin 9 Kasım 2026 tarihli haberine göre iktidardaki PSD ile CDS-PP, 6 Kasım'da 2027 bütçesine bir değişiklik önergesi sundu. Önergeyle, altın vize başvurusunda kullanılan fonların Portekiz merkezli şirketlere yatırması gereken payın yüzde 60'tan yüzde 80'e çıkarılması öneriliyor.

Aynı habere göre teklif, yatırımın bu şirketlerin sermayesini güçlendirmesini de şart koşuyor. Paketin öbür yüzünde ise yeni kapılar var: sosyal bakım tesislerine 250 bin avroluk bir yatırım seçeneği ve araştırma yatırımı eşiğinin 500 bin avrodan 250 bin avroya indirilmesi.

Altını çizmek gerekir ki bunların hepsi şimdilik bir teklif. Meclisten geçmiş ya da yürürlüğe girmiş bir kural yok. Teklifin ayrıntıları da IMI Daily'nin aktarımına dayanıyor; önergenin resmî metni üzerinden bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Altın vize ve fon yolu ne anlama geliyor?

Kamuoyunda altın vize (Golden Visa) olarak bilinen düzenlemenin resmî adı yatırım faaliyetine dayalı oturum iznidir (Autorização de Residência para Atividade de Investimento, ARI). Adından da anlaşıldığı gibi bu bir oturum iznidir; doğrudan vatandaşlık veren bir program değildir.

Programın yatırım yolları arasında, şirketlerin sermayelendirilmesine yönelik yatırım fonlarının katılma paylarını satın alarak başvurmak da bulunuyor. Teklif en çok bu yolu ilgilendiriyor. Portekiz Entegrasyon, Göç ve İltica Ajansı'nın (Agência para a Integração, Migrações e Asilo, AIMA) fon yoluyla başvuruya ilişkin belgesi, başvurandan katılma paylarının kendisine ait olduğunu kanıtlamasını istiyor.

Fon yöneticisinin de ayrı bir açıklama vermesi gerekiyor. Bu açıklamada fonun en az beş yıllık vadesi olduğu ve yatırımlarının en az yüzde 60'ının Portekiz şirketlerine yapıldığı doğrulanmalı. Yani bugün bir fonun altın vize başvurusuna uygun sayılmasının temel ölçütlerinden biri bu yüzde 60 eşiği.

Teklif fonlardan ne istiyor?

Mevcut kurala göre fon, varlıklarının yüzde 40'ına kadarını Portekiz şirketleri dışında değerlendirebiliyor. IMI Daily'nin aktardığı teklif kabul edilirse bu pay yüzde 20'ye inecek. Fon yöneticilerinin hareket alanı daralacak, yatırımcının önündeki uygun fon yelpazesi de buna bağlı olarak küçülebilecek.

Teklifin ikinci ayağı, yatırımın şirketlerin sermayesini güçlendirmesi şartı. Bu ifadenin uygulamada hangi yatırım türlerini kapsam dışında bırakacağı, önergenin kesinleşmiş metniyle netleşecek.

Fon yolunun tamamen kapatılması ise gündemde görünmüyor. IMI Daily'ye göre teklif açık uçlu fonları açıkça yasaklamıyor. Bu nedenle bütün fon türlerinin programdan çıkarılacağı sonucuna varmak için erken.

Sosyal bakım ve araştırma için 250 bin avroluk seçenek

Teklifin dikkat çeken yeniliği, IMI Daily'nin aktardığına göre sosyal bakım tesislerine dayalı bir yatırım yolu. Bu seçenekte 250 bin avro, belirli kamu kuruluşları ve sosyal yardım kuruluşları aracılığıyla sosyal bakım tesislerinin yapımına veya yenilenmesine yatırılacak. Kapsama çocuklara, yaşlılara, engellilere ve göçmenlerin entegrasyonuna yönelik tesisler giriyor.

Aynı pakette araştırma faaliyetlerine yapılan yatırım için aranan eşiğin de 500 bin avrodan 250 bin avroya indirilmesi öneriliyor.

Bu iki seçenek, fon kuralındaki sıkılaştırmanın yanında daha düşük tutarlı alternatifler sunabilir. Ancak bugün bu yollardan başvuru yapılamıyor. Aracı olabilecek kuruluşların hangileri olacağı ve yatırımın hangi koşullarla oturum iznine dayanak sayılacağı, teklif yasalaşırsa kesinleşecek metinle belli olacak.

Takvim: oylamalar kasım sonunda

IMI Daily, bütçe değişikliklerinin komisyon oylamalarının 18–23 Kasım 2026 arasında, bütçenin nihai oylamasının ise 24 Kasım'da yapılacağını bildiriyor. Haberde 1 Ocak 2027, değişikliklerin yürürlüğe girebileceği olası tarih olarak geçiyor.

Bu tarih kesinleşmiş değil. Mevcut kurallarla başvuru yapmak isteyenler için ilan edilmiş bir son başvuru tarihi de bulunmuyor. Önergenin oylamalarda değişmesi ya da reddedilmesi de mümkün.

Bekleyen başvurular ne olacak?

IMI Daily'nin aktardığına göre teklif, bekleyen başvuruları koruyor. Bu, fon yoluyla başvurusunu yapmış ve sonucunu bekleyen yatırımcılar için önemli bir güvence olabilir.

Yine de bu korumanın hangi aşamadaki başvuruları kapsayacağı, örneğin yalnızca dosyası sunulmuş başvuruları mı yoksa yatırımı yapılmış ama henüz başvurusu yapılmamış durumları da mı içereceği, geçiş hükmünün kesin metniyle anlaşılacak.

Türk yatırımcılar için pratik sonuç

Teklif Türkiye'ye özgü bir hüküm içermiyor; pasaport, vatandaşlık veya başvuru yeriyle ilgili bir değişiklik söz konusu değil. Etkisi, Portekiz'de fon yoluyla oturum izni planlayan Türk yatırımcıların fon seçimine yansıyabilir.

Bugün bir fonu değerlendiren yatırımcının bakacağı yer, AIMA'nın aradığı belgeler. Fondan katılma payı sahipliğini gösteren belgeyi ve fon yöneticisinin en az beş yıllık vadeyi ve Portekiz şirketlerine en az yüzde 60 yatırımı doğrulayan açıklamasını istemek, mevcut kurala göre uygunluğu görmenin yolu.

Önerilen yüzde 80 şartı ise henüz yürürlükte değil ve bugünkü başvurular için aranmıyor. Ama teklif bu haliyle yasalaşırsa yalnızca yüzde 60 eşiğini karşılayan bir fon, geçiş korumasının dışında kalan başvurular için yeterli olmayabilir. Yatırım kararı yaklaşan biri için 24 Kasım oylamasının sonucu, hangi fonun gerçekten işe yarayacağını belirleyecek.