Andorra, AB sınır anlaşmasının uygulama hazırlıklarını parlamentoya sundu

Andorra Hükümeti (Govern d'Andorra), Avrupa Birliği ile hazırlanan sınır yönetimi anlaşmasının temel unsurlarını 6 Kasım 2026'da parlamentoya sundu. Hükümet, anlaşmanın uygulanabilmesi için gereken hukuki ve operasyonel hazırlıkları da aktardı. Anlaşma, Andorra'da oturum izniyle yaşayan üçüncü ülke vatandaşlarının Schengen bölgesindeki kısa seyahatlerini kolaylaştırmayı hedefliyor. Andorra'da oturum izni bulunan Türk vatandaşları da bu gruba giriyor.

Bu sunumun ne olduğunu doğru okumak gerekiyor. 6 Kasım'da anlaşma imzalanmadı ve yürürlüğe girmedi. Hükümet, Andorra Parlamentosu Genel Konseyi'nin (Consell General) Dış Politika Yasama Komisyonu'na (Comissió Legislativa de Política Exterior) anlaşmanın içeriğini ve ülkenin yapması gereken uyarlamaları anlattı. Yani Andorra'da yaşayanlar için bugün kullanılabilecek yeni bir seyahat hakkı doğmuş değil.

Anlaşma neyi değiştirmeyi amaçlıyor?

Sınır Yönetimi Anlaşması (Acord de Gestió de Fronteres), Andorra ile AB arasındaki sınır geçişlerini düzenleyen bir anlaşma. Andorra hükümetinin açıklamasına göre anlaşmanın üç temel hedefi bulunuyor: Andorra sınırlarında AB'nin Giriş-Çıkış Sistemi (Entry/Exit System, EES) üzerinden sistematik giriş-çıkış kontrolleri yapılmasını önlemek, Andorra'da oturum izni bulunanların kısa seyahatlerini kolaylaştırmak ve güvenlik alanındaki işbirliğini güçlendirmek.

Andorra, Fransa ile İspanya arasında yer alıyor ve ülkeye kara yoluyla bu iki Schengen ülkesinden giriliyor. Anlaşma olmadan Andorra sınırındaki her geçişin sistematik kayıt kontrolüne tabi olması, ülkede yaşayanların günlük hareketini doğrudan etkileyebilecek bir mesele. Anlaşma bu sorunu çözmeye yönelik.

Andorra'da yaşayan Türkler için ne öngörülüyor?

Planlanan düzenlemenin belirleyici ölçütü Andorra oturum izni. Andorra hükümetinin AB ilişkilerine dair resmî açıklamasına göre, güvenlik kontrollerinden geçen ve Andorra'da yaşayan üçüncü ülke vatandaşları, anlaşmanın koşulları çerçevesinde kısa ziyaretler için Schengen bölgesinin genelinde seyahat edebilecek. Bu seyahatlerde EES kaydı aranmayacak; vize veya Avrupa Seyahat Bilgi ve Yetkilendirme Sistemi (European Travel Information and Authorisation System, ETIAS) izninin gerekli olduğu durumlarda bu yükümlülükten muafiyet öngörülüyor.

Burada önemli bir ayrım var. Bu kolaylık Türkiye Cumhuriyeti umuma mahsus pasaportu taşıyan herkese tanınmıyor. Türkiye'den Andorra'ya turist olarak giden ya da Andorra üzerinden seyahat eden Türk vatandaşları için genel bir vize muafiyeti duyurulmadı. Öngörülen kolaylık, yalnızca geçerli bir pasaportu ve ilgili Andorra oturum iznini birlikte taşıyan kişilere yönelik.

Oturum izinlerinin kendisi de değişecek. Üçüncü ülke vatandaşlarının yeni oturum izni ve yenileme başvurularında, Andorra'nın kendi kontrollerine ek olarak Fransa veya İspanya da Schengen veri tabanları üzerinden güvenlik değerlendirmesi yapacak. Halihazırda geçerli izni bulunanlar da değerlendirmeden geçecek; mevcut oturum kartlarının aşamalı olarak değiştirilmesi planlanıyor. Bu da Andorra'da yaşayan bir Türk vatandaşının, kolaylıktan yararlanabilmesi için önce kendi belgesinin bu geçiş sürecinden geçmesi gerekeceği anlamına geliyor.

Turistler için 90 gün hesabı değişecek

Anlaşmanın Andorra'yı ziyaret eden üçüncü ülke vatandaşlarını ilgilendiren bir yanı da var ve bu taraf kolaylıktan çok yeni bir sınır getiriyor. Turist olarak Andorra'da geçirilen günler de Schengen bölgesindeki kısa kalış hesabına dahil edilecek. Andorra'daki turistik kalış, Schengen'deki "180 gün içinde en fazla 90 gün" kuralıyla uyumlu hale getirilecek.

Pratikte bu, Schengen vizesiyle Fransa veya İspanya üzerinden Andorra'ya geçen bir Türk turistin Andorra'da geçirdiği günlerin de toplam 90 günlük haktan düşeceği anlamına geliyor. Uzun bir Avrupa seyahatinin bir bölümünü Andorra'da geçirmeyi planlayanlar, anlaşma uygulamaya girdiğinde gün hesabını buna göre yapmak zorunda kalacak.

Andorra Schengen'e katılmıyor

Anlaşma, Andorra'nın Schengen bölgesine katılması anlamına gelmiyor. Andorra kendi statüsünü koruyor; anlaşma yalnızca sınır yönetimi ve oturum sahiplerinin hareketliliği konusunda AB ile ortak kurallar getiriyor. Rastgele polis kontrolleri de devam edecek. Dolayısıyla "kontrolsüz geçiş" beklentisi yanlış olur: sistematik EES kontrollerinin önlenmesi, her türlü kimlik kontrolünün kalktığı anlamına gelmiyor.

Yürürlük için hangi adımlar kaldı?

Anlaşmanın uygulanmaya başlaması için önce Avrupa Birliği Konseyi'nin (Consell de la Unió Europea) onayı ve imza gerekiyor. Ardından Andorra'nın anlaşmayı onaylaması ve AB'nin iç işlemlerini tamamlaması bekleniyor. Hükümet açıklamasına göre bu aşamalardan sonra önce geçici uygulama, ardından tam yürürlük gelecek. Açıklamada kesin bir başlangıç tarihi verilmedi.

Anlaşma yeni bir gündem de değil. Andorra'nın AB ilişkilerine dair resmî kanalı 9 Eylül 2026'da anlaşma metninin kamuoyuyla paylaşıldığını ve AB Konseyi'nin imza sürecini başlattığını duyurmuştu. Oturum sahiplerinin hareketliliğinin Fransa ve İspanya'nın ötesine, Schengen geneline genişletilmesi de o açıklamada yer alıyordu. 6 Kasım'daki sunumun yeniliği, bu hedefin hayata geçmesi için Andorra'nın yapacağı hukuki ve idari hazırlıkların parlamentoya ayrıntılı biçimde aktarılması.

Andorra'da yaşayan Türkler için bugünkü tablo net: Schengen seyahatlerinde mevcut kurallar geçerliliğini koruyor. Yeni dolaşım kolaylığı, anlaşma geçici olarak uygulanmaya başladığında ve kişinin oturum belgesi güvenlik değerlendirmesinden geçtiğinde anlam kazanacak. O güne kadar seyahat planlarını yeni muafiyete dayandırmak, henüz var olmayan bir hakka güvenmek olur.