COATES GLOBALVİZESİZ DÜNYA
Fransa

Fransa'da belgesiz işçilere oturum teklifi geri çekildi: yeni hak doğmadı

Fransa'da belgesiz çalışan yabancılara altı aylık çalışmaya dayalı oturum hakkı öngören kanun teklifi, Beur FM'in LCP'ye dayanarak aktardığına göre 19 Kasım'da Genel Kurul'da görüşülmeden geri çekildi. Teklif kanunlaşmadığı için yeni bir başvuru yolu açılmadı; mevcut statü düzeltme yolları da bu gelişmeden etkilenmedi.

Fransa'da belgesiz işçilere oturum teklifi geri çekildi: yeni hak doğmadı — temsili görsel
Bu haberde

Fransa'da kayıt dışı çalışan yabancı işçilere, çalışma geçmişlerine dayanarak oturum izni alma hakkı tanımayı amaçlayan kanun teklifi, Fransa Ulusal Meclisi (Assemblée nationale) Genel Kurulu'na gelmeden geri çekildi. Beur FM'in LCP'ye dayandırdığı habere göre teklifin sahibi Sosyalist milletvekili Paul Christophle, metni 19 Kasım 2026'da, mecliste yeterli görüşme süresi kalmadığı gerekçesiyle geri çekti. Teklif o gün Genel Kurul'da ne görüşüldü ne de oylandı.

Fransa'da oturum izni olmadan çalışan herkes için sonuç açık: bu tekliften doğan yeni bir oturum hakkı yok. Altı aylık çalışmayla oturum izni almayı mümkün kılacak bir başvuru yolu açılmadı. Bugün yürürlükte olan statü düzeltme yolları ise geri çekmeden etkilenmedi; onlar eskisi gibi kendi koşullarıyla duruyor.

Teklif neyi değiştirmek istiyordu?

Söz konusu metin, 3253 numaralı "Belgesiz işçilerin statüsünü düzeltmeye yönelik kanun teklifi" (Proposition de loi visant à régulariser les travailleurs sans-papiers) idi. Bir milletvekilinin sunduğu bu teklif, hiçbir aşamada uygulanabilir bir program olmadı; meclise sunulmuş bir yasama önerisi olarak kaldı.

Teklifin özü, Fransa'da fiilen çalışan ama oturum izni bulunmayan yabancılara "salarié" (ücretli çalışan) ibaresi taşıyan geçici oturum izni alma hakkı tanımaktı. Burada "hak" sözcüğü önemli. Bugünkü yollar büyük ölçüde idarenin takdirine dayanıyor; teklif ise belirli koşulları karşılayan kişiye bir talep hakkı vermeyi öngörüyordu. Yani dosyanın kaderi valiliğin değerlendirmesinden çok, kişinin koşulları sağlayıp sağlamadığına bağlanacaktı.

Altı ay çalışma, ek ikamet şartı yok

Ulusal Meclis Kanunlar Komisyonu (Commission des lois) raporunda aktarılan koşullara göre başvuru sahibinin, son 24 ay içinde Fransa'da en az altı ay mesleki faaliyette bulunduğunu kanıtlaması gerekecekti. Bu altı ayın kesintisiz olması şart değildi ve çalışma her türlü delille ispatlanabilecekti. Oturum izninin verilmesi, aynı zamanda çalışma izni anlamına da gelecekti.

Teklif bütün kapıları da açmıyordu. Kamu düzenine, çok eşliliğe ve Cumhuriyet ilkelerine bağlılığa ilişkin genel kısıtlamalar bu yeni hakta da geçerli kalacaktı. LCP ise teklifi, yabancılar için ayrıca asgari bir ikamet süresi şartı aramayan bir düzenleme olarak tanımladı.

Bu koşulları okurken bir noktanın altını çizmek gerekir: bunlar önerilen koşullardı. Hiçbiri yürürlüğe girmedi ve bugün hiçbir başvuruda geçerli bir uygunluk ölçütü değil.

Komisyonda ret, Genel Kurul öncesinde geri çekilme

Teklifin meclisteki yolculuğu kısa sürdü. Metin 6 Ekim 2026'da meclise sunuldu. Beur FM'in aktardığına göre 9 Kasım'da Kanunlar Komisyonu'nda reddedildi, 19 Kasım'da ise Genel Kurul'da görüşülmeden geri çekildi.

Bu iki aşama birbirinden ayrı. Komisyon aşamasındaki ret, Genel Kurul'daki bir yenilgi anlamına gelmiyor; teklif Genel Kurul'da oylamaya hiç sunulmadı. Aynı şekilde kanunlaşmış, yürürlüğe girmiş ya da sonradan durdurulmuş bir "af" da söz konusu değil. Ortada kabul edilmiş bir kural hiç olmadı.

Beur FM'in 20 Kasım tarihli haberinde teklifin yeniden görüşülmesi için belirlenmiş yeni bir tarih yer almıyor. Dolayısıyla metnin ileride yeniden gündeme gelip gelmeyeceği belirsiz.

300 bin rakamı neyi gösteriyor?

Teklif kamuoyuna yaklaşık 300 bin belgesiz işçiyi ilgilendiren bir düzenleme olarak yansıdı. Ancak bu rakam, teklifin sahibinin tahmini. Kaç kişinin gerçekten yararlanabileceğine dair doğrulanmış bir sayım değil. Teklif kanunlaşmadığı için bu tahminin bugün pratik bir karşılığı da kalmadı.

Mevcut yollar neden ayrı tutulmalı?

Fransa'da belgesiz çalışanların statü düzeltmesi için bugün başvurulabilecek yollar, Yabancıların Girişi ve İkameti ile İltica Hakkı Kanunu'nda (Code de l'entrée et du séjour des étrangers et du droit d'asile, CESEDA) yer alıyor. Bu kanunun L. 435-1 ve L. 435-4 maddelerindeki yollar idarenin takdirine dayanıyor ve geri çekilen teklifle karıştırılmamalı.

Kanunlar Komisyonu raporu, L. 435-4 maddesini işgücü sıkıntısı çekilen mesleklere yönelik, 31 Aralık 2026'ya kadar işleyen geçici bir mekanizma olarak tanımlıyor. Bu yolun koşulları teklifle karşılaştırıldığında aradaki fark çarpıcı: Fransa'da üç yıllık ikamet, son 24 ayda bu kapsamda en az on iki aylık çalışma ve hâlihazırda bu kapsama giren bir işte çalışıyor olmak gerekiyor. Bunlara başka değerlendirmeler de ekleniyor. Üstelik bu madde, statü düzeltmeye otomatik bir hak tanımıyor.

Başka bir deyişle teklif, üç yıllık ikamet ve on iki aylık çalışma yerine altı aylık çalışmayı yeterli sayan, ek ikamet süresi aramayan ve takdir yerine hak öngören bir düzen kurmak istiyordu. Geri çekilmesiyle bu daha kısa yol, en azından bu metin üzerinden açılmamış oldu.

Fransa'daki Türk işçiler için pratik sonuç

Teklif belirli bir vatandaşlığa göre değil, Fransa'da oturum izni olmadan çalışan yabancılara göre tanımlanmıştı. Bu nedenle Fransa'da kayıt dışı çalışan Türk vatandaşları da kanunlaşsaydı kapsamına girebilecek gruplar arasındaydı. Bugün ise durum net: "altı ay çalıştım, oturum alacağım" beklentisine dayanak olacak bir kural yok.

Bu gelişme, oturum izni olmadan Fransa'da çalışan ve yasal statü arayan kişiler açısından ağır bir sonuç taşıyor. Teklifin vaat ettiği hak temelli ve görece kısa yol yerine, takdire dayalı ve daha uzun ikamet ile çalışma süresi isteyen mevcut yollar tek seçenek olarak kalıyor. Bu tekliften hareketle hazırlanacak bir başvurunun dayanağı bulunmadığını, statü düzeltme planı yapan herkesin mevcut maddelerin koşullarına bakarak değerlendirmesi gerekiyor.

Bu yazıyı paylaş

Yorumlar 0

Yorum yap

Görüşünüzü paylaşın, sorularınızı sorun.

İlk yorumu siz yazın.

Yorumunuzu ekleyin

Yorumlar yayın kontrolünden geçer. Küfür, kişisel saldırı, reklam ve ilgisiz içerikler yayımlanmaz. Özel belgelerinizi veya dosya bilgilerinizi burada paylaşmayın.

Uygun yorumlara otomatik teşekkür veya genel yönlendirme yanıtı verilebilir.