Macaristan, yatırımcı oturum iznini 2027'de kaldırmayı planlıyor

Macaristan, yabancılara yatırım karşılığında oturum hakkı tanıyan programını kapatmaya hazırlanıyor. Open4Business sitesinin 10 Kasım tarihli haberine göre Macaristan İçişleri Bakanlığı (Belügyminisztérium), yatırımcı vizesi ile yatırımcı oturum izni sistemini 1 Ocak 2027'den itibaren kaldırmayı öneriyor. Macar haber sitesi Portfolio da aynı planı 5 Kasım'da duyurmuştu.

Plan hayata geçerse Macaristan'da yatırımla yaşamayı düşünen Türk yatırımcılar için bu kapı kapanacak. Bugün izin sahibi olanlar için ise haber daha da can sıkıcı: Aktarılan taslağa göre mevcut izinler süreleri dolana kadar geçerli kalacak, fakat yeni düzenleme altında uzatılamayacak.

Altını çizmek gerekir ki ortada henüz kabul edilmiş bir yasa yok. Taslağın yasama sürecinden geçmesi gerekiyor ve ayrıntılar şimdilik bu iki yayın kuruluşunun aktarımına dayanıyor; taslak metin üzerinden bağımsız olarak doğrulanmış değil.

Misafir yatırımcı oturum izni ne sağlıyor?

Macaristan'ın misafir yatırımcı oturum izni (vendégbefektetői tartózkodási engedély), belirli bir yatırımı gerçekleştiren üçüncü ülke vatandaşlarına Macaristan'da yaşama ve çalışma imkânı veriyor. Bir vatandaşlık programı değil; Macar pasaportu sağlamıyor, yalnızca ülkede yasal olarak yaşama ve çalışma hakkı tanıyor.

Yabancılar Polisi Ulusal Genel Müdürlüğünün (Országos Idegenrendészeti Főigazgatóság, OIF) misafir yatırımcı rehberine göre izin en fazla 10 yıl için veriliyor ve aynı amaçla en fazla 10 yıl daha uzatılabiliyor. Taslağın asıl kırıcı etkisi de burada: Yatırımcının uzun vadeli planını mümkün kılan bu ikinci 10 yıllık uzatma imkânı ortadan kalkıyor.

Yürürlükteki kurallarda iki yatırım yolu bulunuyor. Birincisi, Macaristan Merkez Bankası (Magyar Nemzeti Bank) tarafından kayıt altına alınmış bir gayrimenkul fonunda en az 250.000 avroluk yatırım payı edinmek. İkincisi, kamu hizmeti amacı taşıyan bir vakfın işlettiği yükseköğretim kurumuna eğitim, bilimsel araştırma veya sanatsal faaliyetler için en az 1 milyon avro bağışta bulunmak. Bu tutarları yatırmak, vizenin ya da oturum izninin otomatik olarak verileceği anlamına gelmiyor.

Süreç de iki aşamalı. Önce misafir yatırımcı vizesi (vendégbefektetői vízum) alınıyor, ardından oturum izni başvurusu Macaristan içinde yapılıyor. Vize, oturum izninin kendisi değil.

Taslak neyi değiştirecek?

Open4Business'in aktardığına göre taslak, programın 1 Ocak 2027'de sona ermesini öngörüyor. Bu tarihten sonra yatırım üzerinden yeni vize ve oturum başvurusu yapılamayacak. Daha önce verilmiş izinler ise bitiş tarihlerine kadar korunacak.

Asıl soru, izni elinde olanların geleceği. Bugünkü sistemde 10 yılın sonunda bir 10 yıl daha uzatma talep edilebiliyor. Taslak yasalaşırsa bu yol kapanacak; iznin süresi dolduğunda Macaristan'da kalmak isteyenlerin yatırımcı statüsü dışında başka bir yasal dayanak bulması gerekebilir. Ülkeye taşınmış, çocuklarını okula yazdırmış ya da iş kurmuş aileler için bu, ağır sonuçlar doğurabilecek bir değişiklik.

Geçiş hükümleri: 31 Aralık eşiği

Portfolio'nun aktarımına göre taslak, sert bir kesinti yerine bazı geçiş kuralları da içeriyor. 31 Aralık 2026 itibarıyla devam eden vize, oturum ve uzatma başvuruları, işlem ücreti yıl sonuna kadar ödenmişse eski kurallara göre sonuçlandırılacak. Bu nedenle "hiçbir izin uzatılamayacak" demek doğru olmaz: Yıl sonunda bekleyen bir uzatma başvurusu, aktarılan taslağa göre eski kurallarla değerlendirilebilecek.

Aynı habere göre 2027'de geçerli bir yatırımcı vizesine sahip olanlar daha sonra da oturum izni başvurusu yapabilecek. Yatırımcı vizesi olmadan, vizesiz girişle ülkede bulunup bu yoldan başvurma imkânı ise kapanacak. Verilmiş izinler ve bunlara bağlı çalışma hakları süre sonuna kadar korunacak. Aile üyelerinin aile birleşimi başvuruları ve uzatmaları için de yatırımcının izninin bitiş tarihine bağlı bir geçiş düzenlemesi öngörülüyor.

Bu hükümler resmî taslak metni üzerinden doğrulanmış değil. 31 Aralık 2026 de genel bir son başvuru tarihi olarak ilan edilmiş değil; yalnızca aktarılan geçiş kurallarında başvurunun yapılmış ve ücretin ödenmiş olması gereken eşik olarak geçiyor.

Takvim nasıl işliyor?

Tarihlerde küçük bir farklılık var. Open4Business taslağın 4 Kasım 2026'da yayımlandığını ve hükümetin 5 Kasım'da açıklama yaptığını yazıyor. Portfolio ise 5 Kasım tarihli haberinde taslağın o gün, yani perşembe, kamuoyu görüşüne açıldığını belirtiyor.

İki yayın da görüş bildirme süresinin 12 Kasım 2026'da sona erdiğini ve önerilen yürürlük tarihinin 1 Ocak 2027 olduğunu aktarıyor. Görüş sürecinin ardından metnin değişip değişmeyeceği ve meclisten hangi hâliyle geçeceği henüz belli değil.

Türk yatırımcılar ve izin sahipleri için ne anlama geliyor?

Türk vatandaşları serbest dolaşım hakkına sahip olmadıkları için bu program açısından üçüncü ülke vatandaşı sayılıyor. Yatırımcı vizesi başvurusu, başvuranın vatandaşı olduğu ya da sürekli veya olağan olarak yaşadığı ülkedeki Macar konsolosluğuna yapılıyor. Türkiye'den başvuracaklar için Macaristan İstanbul Başkonsolosluğunun yatırımcı vizesi sayfası başvuru kanalını açıkça gösteriyor. Başka bir ülkede sürekli yaşayan Türk vatandaşının başvuru yeri ise farklı olabilir.

Başkonsolosluğun açıklamasına göre yatırım henüz yapılmamışsa vize başvurusu, yatırım taahhüdü ve yeterli kaynağı gösteren belgelerle yapılabiliyor; paranın yasal kaynağının da belgelenmesi gerekiyor. Başvuru için imzalı form hazırlanıyor ve randevu e-postayla alınıyor.

Mevcut izin sahipleri için yürürlükteki uzatma usulü de önemli. OIF rehberine göre uzatma başvurusu Macaristan içinden, Enter Hungary sistemi üzerinden ve iznin bitişinden en az 30 gün önce yapılıyor. Bu bilgi bugünkü işleyişi anlatıyor; taslağın kabul edildiği ya da yıl sonuna kadar yapılacak her başvurunun yetişeceği anlamına gelmiyor.

Programı yeni düşünenler açısından tablo daha belirsiz. Vize ve oturum aşamalarının ardışık işlediği bir sistemde, yıl sonu eşiğine yetişmek için hızlı hareket etmek cazip görünebilir. Ancak hem kapanış takvimi hem de geçiş kuralları henüz taslak düzeyinde. 250.000 avroluk bir yatırım kararını, yasalaşmamış bir metnin aktarılan geçiş hükümlerine güvenerek vermek ciddi bir risk taşıyor.

İzin sahipleri için ise mesele zamanlamadan çok süreklilik: Taslak bu hâliyle kabul edilirse, 20 yıllık bir yerleşme planı 10 yılla sınırlanabilir ve Macaristan'da kalmak isteyenler, iznin sonunda yeni bir oturum dayanağı bulmak zorunda kalabilir.