Kanada'da 2026'nın ilk sekiz ayında iltica başvuranlar yüzde 52 azaldı

Kanada Göçmenlik, Mülteciler ve Vatandaşlık Bakanlığı (Immigration, Refugees and Citizenship Canada, IRCC), 3 Kasım 2026'da yayımladığı açıklamada iltica başvurularında belirgin bir düşüş bildirdi. Bakanlığa göre bu yılın ocak–ağustos döneminde iltica başvurusunda bulunan kişi sayısı, 2025'in aynı dönemine göre yüzde 52, 2024'ün aynı dönemine göre ise yüzde 68 daha az. Veri, Kanada içinden ve ülkenin giriş noktalarından yapılan iltica başvurularını kapsıyor.

Kanada'da koruma talebinde bulunmuş ya da bunu düşünen Türkler için rakam, sistemin genel görünümüne dair resmî bir işaret. Ancak bu işaret, tek bir dosyanın ne zaman sonuçlanacağını ya da kabul edilip edilmeyeceğini göstermiyor.

Rakam neyi ölçüyor, neyi ölçmüyor?

Bakanlığın 3 Kasım açıklaması düşüşü özellikle iltica başvurusunda bulunan kişi sayısı üzerinden veriyor. Bu ayrım önemli: Başvuran kişi sayısı ile başvuru sayısı aynı ölçü değil. Açıklamadaki oran bir kabul oranı da değil. Yani yüzde 52'lik düşüşü "Kanada artık daha az kişiyi koruma altına alıyor" ya da "daha fazla kişiyi kabul ediyor" diye okumak yanlış olur.

Karşılaştırma, üç yılın aynı sekiz aylık dönemleri arasında yapılıyor ve verinin kesim tarihi 31 Ağustos 2026. Bakanlık bu istatistikleri ön veri olarak sunuyor; rakamlar ileride revize edilebilir.

Bir ayrıntı daha var. Rakamların dayandığı istatistik sayfası en son 20 Ekim 2026'da güncellenmişti. Bu nedenle yüzde 52'yi 3 Kasım'da ilk kez ölçülmüş yepyeni bir veri gibi görmemek gerekiyor. Açıklamanın aynı gün yeni düzenlemeleri duyurması, ocak–ağustos dönemine ait bu veriyi kendiliğinden daha güncel hale getirmiyor.

Kanada'da iltica başvurusu nasıl değerlendiriliyor?

Kanada'nın iltica sistemi, zulümden ya da yaşamına ve güvenliğine yönelik bir tehlikeden kaçan kişilerin koruma taleplerini değerlendiriyor. Süreç iki aşamalı ilerliyor. Önce Bakanlık veya Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı (Canada Border Services Agency, CBSA), başvurunun bağımsız Kanada Göç ve Mülteci Kurulu'na (Immigration and Refugee Board of Canada, IRB) sevk edilmeye uygun olup olmadığını inceliyor. Koruma kararını ise Kanada Göç ve Mülteci Kurulu veriyor.

Kurula sevk edilmeye uygun bulunan başvurularda kişinin, haklı nedenlere dayanan bir zulüm korkusunu ya da işkence gibi ciddi bir zarar riskini ortaya koyması gerekiyor. Her dosya bireysel olarak değerlendiriliyor. Başvuru sayısının azalması bu koşulları değiştirmiyor; kimseye yeni bir hak tanımıyor ve kimsenin ispat yükünü hafifletmiyor.

Aynı gün yürürlüğe giren yeni kurallar

3 Kasım açıklaması yalnızca istatistikten ibaret değil. Bakanlık, iltica sistemini yenileyen düzenlemelerin aynı gün yürürlüğe girdiğini ve bu düzenlemelerin 4 Kasım'da Kanada Resmî Gazetesi'nin ikinci bölümünde (Canada Gazette, Part II) yayımlanacağını duyurdu.

Bakanlığın uygulamaya ilişkin açıklamasına göre Kanada içinden yapılacak başvurularda yeni süreç şöyle işleyecek: Kişi önce Bakanlığın çevrim içi portalı (IRCC Portal) üzerinden iltica başvurusu yapma niyetini bildirecek, ardından yüz yüze bir görüşmede başvurusunu resmen yapacak.

Kanada Göç ve Mülteci Kurulu'na sevk edilmeye uygun bulunan başvurularda, tamamlanmış başvuru formu ve belgeler için 60 günlük süre öngörülüyor. Talep edilirse bu süre bir defaya mahsus 30 gün uzatılabilecek.

Burada karışıklığa yer bırakmamak gerekiyor: 60 ve 30 günlük süreler başvuru sahibinin belgelerini teslim etmesi için tanınan süreler. Bunlar Kurul'un karar vermesi için öngörülen süreler değil.

Türk başvuru sahipleri için pratik sonuç

Açıklanan veri, Türkiye'den yürütülen bir vize başvuru sürecine ilişkin değil; Kanada'da, yani ülke içinden veya giriş noktalarında yapılan iltica başvurularına ait. Yüzde 52 de Türk vatandaşlarına özgü bir oran değil, bütün başvuranları kapsayan genel tabloyu yansıtıyor.

Bu yüzden düşüş oranından yola çıkarak kendi dosyanız için bir sonuç tarihi hesaplamak yanıltıcı olur. Toplam başvuru sayısının azalması, bekleyen dosya stokunun aynı oranda eridiği ya da bireysel dosyaların hızlanacağı anlamına gelmiyor. Kabul ihtimali de bu rakamla değişmiyor; belirleyici olan, her dosyada ortaya konan koruma gerekçesi.

Kanada içinden yeni başvuru yapacaklar açısından asıl somut değişiklik ise istatistikte değil, yeni usulde: Önce portal üzerinden niyet bildirimi, sonra yüz yüze görüşme ve Kurul'a sevk edilebilecek başvurularda belgeler için 60 günlük süre. Bakanlığın iltica istatistikleri sayfası genel eğilimi izlemek için yararlı olsa da, kişisel takvimi belirleyecek olan bu usul kuralları ve dosyanın kendisi.