Ankara Anlaşması'nda süresiz oturum onaylarının yüzde 78 düştüğü bildirildi

Birleşik Krallık'ta Ankara Anlaşması yoluyla yerleşmeye hazırlanan Türkler için dikkat çekici bir rakam açıklandı. Eurovizyon'un 8 Kasım 2026'da yayımlayıp ertesi gün güncellediği ve The Guardian'a dayandırdığı habere göre, Ankara Anlaşması kapsamında verilen süresiz oturum izinleri 1 Ocak–30 Haziran 2025 döneminde 3.378 iken 2026'nın aynı döneminde 745'e geriledi. Bu, yaklaşık yüzde 78'lik bir düşüş demek.

Haberin konusu yeni bir yasa ya da kural değişikliği değil; başvuru sonuçlarına ilişkin veriler. Yine de bu ölçekte bir düşüş, iş insanı veya çalışan olarak ülkeye gelmiş, yıllarını orada geçirmiş ve kalıcı yerleşme planı yapan aileler için ciddi bir soru işareti yaratıyor. Rakamı doğru okumak ise en az rakamın kendisi kadar önemli: Yüzde 78'lik azalma, verilen izin sayısıyla ilgili. Başvuruların yüzde 78'inin reddedildiğini göstermiyor.

Ankara Anlaşması kategorisi ve süresiz oturum ne sağlıyor?

Birleşik Krallık göçmenlik sisteminde Ankara Anlaşması olarak bilinen ortaklık düzenlemesine dayanan kategori, resmî belgelerde ECAA kısaltmasıyla anılıyor. Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı'nın (Home Office) ayrıntılı rehberi, bu kapsamda izinli Türk iş insanlarının, çalışanların ve uygun aile üyelerinin süresiz oturum başvurularını düzenliyor.

Süresiz oturum izni (indefinite leave to remain), sahibine Birleşik Krallık'ta herhangi bir süre sınırı olmadan yaşama, çalışma ve öğrenim görme imkânı veriyor. Bu, mevcut iş insanı izninin uzatılmasından farklı bir sonuç. Uzatmada kişi yine süreli bir izinle ülkede kalırken, süresiz oturumda izin süresini takip etme zorunluluğu ortadan kalkıyor. Bu yüzden onay sayısındaki düşüş, doğrudan yerleşme aşamasındaki kişileri ilgilendiriyor.

Yüzde 78 düşüş, yüzde 78 ret demek değil

Rakamların neyi gösterip neyi göstermediğini anlamak için Bakanlığın 19 Ekim 2026'da David Lammy'nin yazılı sorusuna verdiği yanıt önemli bir ipucu sunuyor. Yanıta göre bakanlığın SE_D02 numaralı istatistik tablosu, Ankara Anlaşması kategorisini önceki izin türü başlığı altında gösteriyor. Ancak tablo, soruda istenen ret sayılarını, ihtilafı süren dosyaları ve işlem sürelerini içermiyor.

Bu, önemli bir sınır. Verilen izin sayısı bilinirken kaç başvurunun reddedildiği aynı tablodan okunamıyorsa, düşüşten bir ret oranı ya da kişisel ret olasılığı çıkarmak mümkün değil. Aynı nedenle düşüşün tamamını daha katı bir değerlendirme uygulamasına bağlamak da bu verilerle kanıtlanabilecek bir sonuç değil.

Bakanlık aynı yanıtta bekleyen başvuruların önemli ölçüde azaldığını da bildirdi. Bu bilgi, onay sayısındaki düşüşle birlikte değerlendirildiğinde tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor. Kesin olan şu: Kaç kişinin başvurduğu, kaçının reddedildiği ve dosyaların ne kadar sürede sonuçlandığı birlikte görülmeden, düşüşün nedenini tek bir açıklamaya indirmek yanıltıcı olur.

Kimleri doğrudan ilgilendiriyor?

Haber, Türkiye'den yapılacak yeni bir vize başvurusunu değil, Birleşik Krallık'ta hâlihazırda Ankara Anlaşması kapsamında izni bulunan kişilerin yerleşme aşamasını ilgilendiriyor. Doğrudan ilgili grup, süresiz oturuma geçmek isteyen Türk iş insanları, Türk çalışanlar ve bu kişilerin uygun aile üyeleri.

Bu kişiler için mesele soyut bir istatistik değil. Süresiz oturum, çocukların eğitim planından iş yatırımlarının geleceğine kadar pek çok kararın dayanağı. Onay sayısındaki bu sert düşüş, başvuru hazırlığındaki ailelerde doğal olarak tedirginlik yaratabilir; ancak bu tedirginliğin karşılığı, kişinin kendi dosyasının koşulları karşılayıp karşılamadığıdır.

Başvuru koşulları bu haberle değişmedi

Eurovizyon'un aktardığı veriler yeni bir şart getirmiyor. Hükümetin süresiz oturum uygunluk açıklamasına göre başvuru sahibinin dil şartını karşılaması, Birleşik Krallık'ta Yaşam sınavını (Life in the UK) geçmesi, son beş yıldır ülkede yaşayıp çalışmış olması ve kamu yardımı almamış olması gerekiyor. Bu beş yıllık dönemde herhangi bir 12 aylık süre içinde ülke dışında 180 günden fazla kalınmamış olması da aranıyor.

İş insanı kategorisindeki başvuru sahipleri için ek bir boyut var: İşletmenin sürdürülmesi. Bakanlığın ayrıntılı rehberi, işletmenin gerçekten faaliyet göstermesini, ilgili dönemlerde sürdürülebilir olmasını ve başvuru sahibinin işletmeyi devam ettirme niyetini taşımasını arıyor. Kişisel uygunluk, bu ayrıntılı kurallara göre değerlendiriliyor.

Başvuruya hazırlananlar için ne anlama geliyor?

Süresiz oturuma hazırlanan bir statü sahibinin önündeki asıl iş, kendi kategorisine uygulanan koşulları resmî rehberden tek tek kontrol etmek. Ülke dışında geçirilen günler, kamu yardımı durumu ve iş insanları için işletmenin fiilen ve sürdürülebilir biçimde faaliyet gösterdiğini ortaya koyan kayıtlar bu kontrolün merkezinde yer alıyor.

İş insanı iznini uzatmak ile süresiz oturuma başvurmak da ayrı seçenekler. Koşulların henüz tamamlanmadığı durumda uzatma, yerleşme başvurusundan farklı bir yol olarak masada duruyor.

Toplu onay sayısı, hiçbir kişinin dosyası hakkında hüküm vermiyor. Bakanlık ret sayılarını ve işlem sürelerini ayrıca ortaya koymadıkça, bu rakam yerleşme planı yapan Türkler için bir alarm işareti olarak okunabilir; fakat bir dosyanın sonucunu belirleyen yine başvuru sahibinin koşulları karşılayıp karşılamadığı olacak.