Kanada'da göçmenlik temsilcilerine 1,5 milyon Kanada dolarına varan para cezaları yürürlüğe girdi

Kanada, ücretli göçmenlik ve vatandaşlık danışmanlığında kural ihlali yapanlara yönelik yeni para cezalarını 28 Ekim 2026'da uygulamaya başladı. Kanada Göçmenlik, Mülteciler ve Vatandaşlık Bakanlığı (Immigration, Refugees and Citizenship Canada, IRCC), 28 Ekim'deki duyurusunda yaptırımların artık teklif olmadığını, uygulanmaya başladığını bildirdi. Cezalar yalnızca yetkisiz aracıları değil, ihlalde bulunan lisanslı meslek mensuplarını da hedefliyor.

Bu haber yeni bir vize, çalışma izni veya oturum programı hakkında değil. Konu, para ya da başka bir karşılık alarak Kanada başvuruları için danışmanlık veya temsil hizmeti veren kişilerin hesap verebilirliği. Böyle bir hizmeti sunmak için mesleki yetkilendirme gerekiyor. Yeni sistem bu kuralı çiğneyenlere para cezası bağlıyor ve ihlal bilgilerinin kamuya açıklanmasını da sistemin parçası yapıyor.

Kimler cezayla karşılaşabilir?

Kapsamda iki grup var: bir yanda lisanslı danışmanlar, avukatlar ve diğer yetkili ücretli temsilciler, öbür yanda yetkisiz biçimde ücretli hizmet verenler. Kurallar, hizmet sağlayıcının Kanada dışında olması halinde de geçerli. Yani Türkiye'de çalışan bir aracı, yalnızca Kanada'da bulunmadığı için kapsam dışında kalmıyor.

Bakanlığın rehberindeki temel tutarlar şöyle: yetkisiz ücretli danışmanlık veya temsil için 5.000 Kanada doları; başvuruda bilerek yanlış, eksik ya da yanıltıcı bilgi verilmesine yönlendirme veya yardım etme için 15.000 Kanada doları; denetimde istenen belgelerin verilmemesi için 10.000 Kanada doları. Bunlar herkese uygulanan sabit ya da asgari cezalar değil. Gerçek tutar, aşağıdaki hesaba göre değişiyor.

Ceza nasıl hesaplanıyor?

Formül şu: (temel tutar + yasanın uygulanmasında hataya yol açan etki + mali avantaj) × geçmiş ihlal çarpanı. Daha önce ihlal tespiti bulunmayanlar için çarpan 0,5, bir tespit varsa 1, iki ve üzeriyse 1,5. Yani tekrarlanan ihlal cezayı doğrudan büyütüyor. İhlalden elde edilen mali kazanç da cezaya ekleniyor.

Rehber, 1,5 milyon Kanada dolarlık üst sınırı ihlal bildirimi başına belirtiyor. Ön bildirime yanıt vermek için 30 gün, ihlal bildirimi alındıktan sonra ödeme yapmak veya inceleme talep etmek için ayrıca 30 gün tanınıyor.

Başvurucunun sorumluluğu sürüyor

Burada altını çizmek gerekir ki, temsilciye ceza kesilmesi başvurunuzun sorunlarını ortadan kaldırmıyor. Cezanın muhatabı hizmet sağlayıcı; bu, başvuranlara getirilmiş yeni bir harç da değil. Ama dosyadaki bilgilerden başvuran sorumlu olmaya devam ediyor. Formu temsilci doldurmuş olsa bile yanlış veya yanıltıcı bilgi ret sonucuna yol açabilir. Yetkisiz bir ücretli temsilcinin kullanılması da başvurunun iadesine ya da reddine neden olabilir.

Yeni sistem mevcut mekanizmaların yerini de almıyor. Meslek kuruluşlarının disiplin işlemleri ile Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı (Canada Border Services Agency) ve Kanada Kraliyet Atlı Polisi (Royal Canadian Mounted Police) tarafından yürütülebilecek ceza soruşturmaları ayrı yollar olarak sürüyor. Sistem yalnızca yürürlük tarihinden sonraki ihlalleri kapsıyor.

Kamuya açık kayıt ve tarihler

Cezalandırılanların adının ve ihlal ayrıntılarının yayımlanması sistemin parçası. Kayıtlarda kişinin ve işletmesinin ya da işvereninin adı, bildirim tarihi, ihlal türü, ceza tutarı ve ödeme durumu yer alacak. Çevrimiçi kamu kaydının ilk cezaların uygulanmasının ardından 2027'de açılması bekleniyor; kesin bir gün açıklanmış değil. Kayıt henüz açılmış değil.

Düzenlemenin geçmişi de kısa bir not hak ediyor. Taslak düzenlemeler 21 Aralık 2024'te Kanada Resmî Gazetesi Birinci Kısım'da (Canada Gazette, Part I) yayımlanmıştı. Bakanlık 17 Ocak 2025 tarihli açıklamasında yaptırımları hâlâ öneri olarak anlatmış, uygulamanın 2025'te başlamasını öngörmüştü. Nihai düzenlemelerin Kanada Resmî Gazetesi İkinci Kısım'da (Canada Gazette, Part II) yayımlanması için bakanlığın bildirdiği tarih ise 4 Kasım 2026; bu tarih yürürlük tarihinden ayrı.

Temsilci tutmadan önce ne kontrol edilmeli?

Türkiye'den ya da Kanada içinden vize, çalışma izni, kalıcı oturum veya vatandaşlık işlemi için ücretli danışmanlık alıyorsanız, ilk adım ödeme yapmadan önce temsilcinin yetkisine bakmak. Bakanlığın temsilci yetkisini sorgulama sayfası bunun için hangi kuruma bakılacağını gösteriyor: göçmenlik ve vatandaşlık danışmanları için Göçmenlik ve Vatandaşlık Danışmanları Koleji (College of Immigration and Citizenship Consultants), avukatlar için ilgili eyalet veya bölgenin avukatlık meslek kuruluşu (law society), Québec noterleri için Québec Noterler Odası (Chambre des notaires du Québec), Ontario'daki paralegal meslek mensupları için Ontario Avukatlık Meslek Kuruluşu (Law Society of Ontario). Yetkisi bulunmayan ya da mesleği icra etmeye uygun durumda olmayan kişilerin hizmetini kullanmamak gerekiyor.

Bakanlık ayrıca hizmetleri ve ücreti açıkça belirten yazılı sözleşme yapılmasını öneriyor. Dolandırıcılık ya da yanlış bilgi şüphesinde bakanlığın web formu ve Kanada Sınır Hizmetleri Ajansı'nın bildirim kanalları kullanılabiliyor; yetkili bir temsilciye ilişkin mesleki şikâyet ise ilgili düzenleyici kuruluşa yapılıyor. Dosyanızda yetkisiz bir temsilci zaten tanımlıysa bakanlık, başvurunun gecikmeden güncellenmesini ve temsilcinin kaldırılmasını öneriyor.