Birleşik Krallık: Süresiz oturum reformunda hükümet yanıtı yayımlandı

Birleşik Krallık İçişleri Bakanlığı (Home Office), süresiz oturum izni reformuna ilişkin istişarenin yanıtını 2 Kasım 2026'da yayımladı. Resmî istişare sayfasındaki bilgilere göre yanıt, genel başlangıç süresinin beş yıldan 10 yıla çıkarılacağını ve istişare sonrasında şekillendirilen bazı istisna ve korumaları ortaya koyuyor. Yanıtın yayımlanması yeni kuralları tek başına yürürlüğe sokmuyor.

Birleşik Krallık'ta çalışma veya aile bağlantılı bir izinle süresiz oturuma doğru ilerleyen biri için bu, planın zamanlamasını doğrudan ilgilendiren bir gelişme. Ancak açıklananlar henüz uygulanan başvuru koşulları değil, duyurulan politika.

Süresiz oturum izni ve kazanılmış yerleşim ne anlama geliyor?

Süresiz oturum izni (Indefinite Leave to Remain, ILR), kişinin Birleşik Krallık'ta göçmenlik bakımından süre kısıtlaması olmadan kalabilmesini sağlayan statü. Hükümetin reform çerçevesine verdiği ad ise kazanılmış yerleşim (earned settlement). Buradaki fikir, bu statüye erişimi kişinin katkısı, uyumu ve kurallara bağlılığıyla ilişkilendirmek.

Aynı gün kamu istişaresinin bulguları ile vize sahiplerine yönelik ayrı bir araştırmanın sonuçları da yayımlandı. Resmî sayfada, birey ve kuruluşlardan gelen 200.000'in üzerinde yanıtı kapsayan bir rapor ile mevcut veya eski vize ya da koruma statüsü sahiplerinden 4.728 kişinin katıldığı ayrı bir çevrimiçi araştırma listeleniyor. Bu iki çalışma birbirinden ayrı.

Açıklanan modelde süreler ve koşullar

Genel başlangıç süresi 10 yıl olarak öngörülüyor. İçişleri Bakanlığının duyurusuna göre en yüksek gelir grubu için süre üç yıla iniyor. Yıllık geliri 50.271 sterlinin üzerinde olanlar ile bazı kamu hizmeti çalışanları için beş yıl öngörülüyor. Bu süreler henüz yürürlüğe girmiş başvuru koşulları değil.

Zorunlu koşullar arasında sabıka ve uygunluk değerlendirmesi, yüksek düzeyde İngilizce, kamuya borç bulunmaması, sürdürülen Ulusal Sigorta (National Insurance) katkıları ve Life in the UK sınavı sayılıyor. Uygun istisnaların ayrıca düzenleneceği belirtiliyor.

Bekleme süresinin ikiye katlanması, Birleşik Krallık'ta kalıcı yerleşmeyi planlayanlar için ağır bir değişiklik. Yürürlüğe girdiğinde oturum planlarını, iş değişikliği kararlarını ve aile takvimini yeniden düşündürmesi doğal.

Aileler için de bir açıklama var. İçişleri Bakanı, belirli değerlendirmelerde bireysel gelir yerine toplam hane gelirinin kullanılacağını ve birlikte gelen eşlerin normalde aynı zamanda yerleşebileceğini söyledi.

Ankara Anlaşması yoluyla gelenler

Türk okur açısından en doğrudan bağlantı burada. İçişleri Bakanı, 2 Kasım'daki Avam Kamarası görüşmesinde Ankara Anlaşması (ECAA) yoluyla gelenlerin süresiz oturum düzenlemelerinin değişmeyeceğini ve bu grubun kazanılmış yerleşim kapsamı dışında olduğunu belirtti.

Bu istisna, bütün Türk vatandaşlarını kapsayan bir güvence değil. Yalnızca ECAA yoluyla gelen kişiler için söylendi. Diğer çalışma veya aile izinleriyle ilerleyen Türk vatandaşları için belirleyici olan, hangi başvuru yolunda bulundukları. Kapsam, Türkiye'den başvurulup başvurulmamasına değil, kişinin mevcut göçmenlik yoluna bağlı.

Geçiş düzenlemeleri herkesi korumuyor

Duyurulan geçiş koruması, mevcut bütün göçmenlere tanınan genel bir muafiyet değil. Bakanın açıklamasına göre, Mayıs 2025'teki göç beyaz kitabından önce ilgili yola katılan bakım çalışanları için özel bir düzenleme öngörülüyor. Vize koşullarını yerine getirip yıllık 25.000 sterlin kazananlar mevcut beş yıllık yoldan ilerleyebilecek. Diğer ilgili çalışanlara ise yeni bir beş yıllık bakım vizesine başvurma fırsatı tanınacak. Bu ikinci seçenek, hemen süresiz oturum verileceği anlamına gelmiyor.

Belirli sağlık ve eğitim çalışanları için de geçiş düzenlemesi açıklandı. Bunların ayrıntılı uygulama kuralları henüz görünmüyor.

Değişiklikler ne zaman başlayacak?

İstişare 20 Kasım 2025'te açılmıştı. İçişleri Bakanı, değişikliklerin Aralık 2026'daki Göçmenlik Kuralları (Immigration Rules) düzenlemelerinden başlayarak sunulacağını ve 2027 boyunca uygulamaya geçirileceğini söyledi. Bu açıklama tek bir ortak yürürlük günü veya yeni bir son başvuru tarihi belirlemiyor. 2 Kasım 2026, yürürlük tarihi değil, hükümet yanıtının yayımlandığı tarih.

Hükümet, uygulamadan önce teknik rehberlik ve tam bir etki değerlendirmesi yayımlayacağını belirtiyor. Bugün için pratik sonuç, kendi başvuru yolunuzu açıklanan istisna ve geçiş düzenlemeleriyle karşılaştırmak ve ayrıntılı Göçmenlik Kuralları metnini izlemek. Yanıt, kimseye yeni bir başvuru hakkı ya da otomatik uzatma tanımıyor.