BB.LV: Letonya'da yatırımla oturum dosyalarında usulsüzlük incelemesi

Letonya'da yatırım projeleri üzerinden üçüncü ülke vatandaşlarına oturum izni sağlanmasındaki olası usulsüzlükler incelemeye alındı. BB.LV'nin 29 Ekim 2026'da LETA haber ajansına dayanarak bildirdiğine göre Letonya Yolsuzluğu Önleme ve Mücadele Bürosu (Korupcijas novēršanas un apkarošanas birojs, KNAB) bu konuda kurum içi bir inceleme başlattı. Haberde yaklaşık 50 bin avroluk hisse tekliflerinden söz ediliyor. Bu aktarım, KNAB'ın kendi açıklamasıyla ayrıca doğrulanmış değil.

İncelemenin sınırı önemli. KNAB'ın, konunun kendi yetkisindeki ihlallerle bağlantılı olup olmadığına baktığı aktarılıyor. BB.LV ise bu kurum içi incelemenin ceza soruşturması açıldığı veya suçun kesinleştiği anlamına gelmediğini belirtiyor. Haber, bütün yatırımcı oturumlarının iptal edildiğini ya da programın kapatıldığını da desteklemiyor. Yeni bir yatırım oturumu düzenlemesi de söz konusu değil.

Şirket yatırımıyla oturum nasıl işliyor?

Söz konusu yol, Letonya'da bir şirketin kuruluşuna veya sermaye artırımına yatırım yapan yabancıların belirli koşullarla geçici oturum izni için başvurabildiği bir düzenleme. Hisse satın almak, tek başına oturum izni verileceği anlamına gelmiyor.

Letonya Vatandaşlık ve Göç İşleri İdaresi'nin (Pilsonības un migrācijas lietu pārvalde) yatırımcılara yönelik rehberinde küçük şirketler için en az 50 bin avroluk sermaye yatırımı ve devlet bütçesine ayrıca 10 bin avroluk ödeme öngörülüyor. Şirketin çalışan sayısı 50'yi, yıllık cirosu veya bilançosu 10 milyon avroyu aşmamalı. Aynı şirkette bu yolla en fazla 10 yabancıya izin verilebileceği de rehberde yazıyor. Sayfanın son güncelleme tarihi 22 Nisan 2022. Dolayısıyla bu koşullar, incelemeyle getirilmiş yeni kurallar değil; güncel uygulamanın bugünkü hâli için ayrıca kontrol gerekir.

İncelenen dosyalar ve devreye giren kurumlar

Letonca yayın yapan LSM'nin de 29 Ekim'de aynı ajansa dayanarak aktardığına göre İçişleri Bakanı, Vatandaşlık ve Göç İşleri İdaresi ile Mali İstihbarat Servisi'ne (Finanšu izlūkošanas dienests) iddiaları kendi yetkileri çerçevesinde kontrol etme görevi verdi. İki haberin dayanağı aynı ajans olduğu için biri ötekinin bağımsız teyidi sayılmıyor.

LSM'ye göre idare, Lights Medical adlı şirketin üçüncü ülke vatandaşlarını davet ettiğini ve ilgili dosyaların yeniden inceleneceğini bildirdi. Bu, şirket veya kişiler hakkında usulsüzlüğün ortaya çıktığı anlamına gelmiyor; yalnızca belirli dosyaların yeniden gözden geçirileceği aktarılıyor. Önceki durumda başvurular tek tek denetleniyordu; haberin yeni yanı, belirli dosyalarda yeniden inceleme yapılması.

BB.LV, idarenin ilk sonuçları takip eden haftanın başında beklediğini aktarıyor. Bu sonuçların açıklandığına dair bir teyit bulunmuyor. Haberin tarihi 29 Ekim; incelemenin nihai sonucu, izin iptali olup olmadığı ve etkilenen kişi sayısı henüz belli değil.

Türk yatırımcı için ne anlama geliyor?

İncelenen dosyalar arasında Türk vatandaşlarının bulunduğuna ya da Türkiye'den yapılan başvuru usulünün değiştiğine dair bir bilgi yok. Gelişme, Letonya'da şirket yatırımıyla oturum planlayan Türkiye'deki veya başka ülkelerdeki Türk yatırımcıları yine de ilgilendirebilir, çünkü konu kısa süreli seyahat vizesi değil, yatırım teklifinin oturum koşullarını gerçekten karşılayıp karşılamaması.

Burada bir değerlendirme yapmak gerekirse: hisse bedeli, devlet bütçesine yapılacak ödeme ve şirketin çalışan sayısı ile ciro sınırları ayrı kalemler. Bir teklifte bunlardan biri net değilse sorunun nerede olduğunu anlamak güçleşir. Rehberdeki koşullara bakıldığında, yatırım teklifini bu kalemlerin her biri açısından ayrı ayrı kontrol etmek makul görünüyor. Bu, incelemeyle ilan edilmiş yeni bir başvuru yükümlülüğü değil, rehberden çıkan editoryal bir değerlendirme.