Birleşik Krallık hükümetine göç politikası konusunda tavsiye veren komite, sermaye karşılığında oturum sağlayan yatırımcı vizesinin yeniden açılmamasını önerdi. Göç Danışma Komitesi (Migration Advisory Committee, MAC), 17 Kasım 2026'da yayımlanan yetenek yolları incelemesinde (Talent routes review) bununla da yetinmedi. Girişimcilere yönelik Yenilikçi Kurucu vizesinin (Innovator Founder) mevcut haliyle kaldırılmasını ya da çok daha seçici olacak şekilde baştan aşağı yenilenmesini savundu.
Komiteye göre bu vize korunacaksa, sahiplerinin süresiz oturum iznine (indefinite leave to remain) başvurabilmesi için gereken standart süre üç yıldan beş yıla çıkarılmalı. İşletmelerin performansı da bugünkünden daha güçlü ölçütlerle değerlendirilmeli.
Altını çizmek gerekir ki bunlar birer tavsiye. Bugün başvuran ya da bu vizelerle ülkede bulunan kişiler için kurallar değişmiş değil. Yine de yatırım yaparak veya kendi şirketini kurarak Birleşik Krallık'a yerleşmeyi planlayan Türkler açısından yön belli: Komite, para yatırarak oturum almanın kapısını yeniden aralamaya karşı çıkıyor, girişimci yolunu da daraltmak istiyor.
Komite tam olarak ne önerdi?
Öneriler, komitenin geçici başkanı Dr Madeleine Sumption'ın İçişleri Bakanı'na (Home Secretary) yazdığı mektupta yer alıyor. Mektubun yatırımcılarla ilgili kısmı iki adımdan oluşuyor. Birincisi, bağımsız bir yatırımcı vizesinin geri getirilmemesi. İkincisi, yatırımcıların başka bir kapıdan sisteme sokulmaması; yani Yenilikçi Kurucu ya da Küresel Yetenek (Global Talent) vizelerine yatırımcılar için ayrı bir seçenek eklenmemesi.
Girişimci vizesi için ise iki ihtimal masada. Komite ya bu vizenin bugünkü biçimiyle sona ermesini ya da kapsamlı bir reformla daha seçici hale gelmesini istiyor. Vize kalırsa süresiz oturum süresinin uzatılması ve iş performansının daha sıkı ölçülmesi öneriliyor.
Komitenin gerekçesi, Yenilikçi Kurucu vizesiyle kurulan işletmelerin düşük performans göstermesi ve vize sahiplerinin gelirlerinin düşük kalması. Küresel Yetenek vizesinin ise genel olarak iyi işlediği değerlendiriliyor.
Mektup, önerilerin hangi tarihte uygulanacağını ya da hükümetin bunları kabul edip etmeyeceğini belirlemiyor. Mevcut başvuru sahipleri için bir geçiş düzenlemesi de içermiyor. Son kararı hükümet verecek.
Yatırımcı vizesi zaten kapalıydı
Bu haberi okuyanların aklına ilk gelen soru şu olabilir: Yatırımcı vizesi şimdi mi kaldırılıyor? Hayır. Birinci Kademe Yatırımcı vizesi (Tier 1 (Investor)) uzun süredir yeni başvurulara kapalı. Yeni olan, komitenin bu vizenin farklı bir biçimde geri dönmesine karşı çıkması.
Bu ayrım önemli, çünkü yatırımcı vizesinin bir gün yeniden açılmasını bekleyenler için tavsiye kötü haber. Komite, sermaye yatırarak oturum almayı yalnızca eski haliyle değil, girişimci ya da yetenek vizelerinin içine yerleştirilmiş bir seçenek olarak da istemiyor.
Eski yatırımcı vizesine sahip olanlar veya resmî rehberde belirtilen yakın geçmişteki izin sahipleri için resmî rehberler kapsamındaki süresiz oturum ve aile üyelerinin yanlarına gelmesi gibi seçenekler ayrıca düzenlenmiş durumda. Ancak bunlar yeni bir yatırımcı başvurusu hakkı değil; Birinci Kademe Yatırımcı vizesine bugün sıfırdan başvurmak mümkün değil.
Yenilikçi Kurucu vizesi nasıl işliyor?
Yenilikçi Kurucu vizesi, Birleşik Krallık'ta yenilikçi, uygulanabilir ve büyüme potansiyeli olan bir iş kurup yönetmek isteyen girişimciler için tasarlanmış bir yol. Bu bir yatırımcı vizesi değil: Belirleyici olan, yatırılan para değil iş fikrinin kendisi.
Başvurunun merkezinde onay kuruluşu (endorsing body) var. İş fikrinin yeni, yenilikçi, uygulanabilir ve ölçeklenebilir olduğunu bu yetkili kuruluş değerlendiriyor; başvuranın diğer uygunluk koşullarını da karşılaması gerekiyor. Vize üç yıllık izin sağlıyor.
Onay bir kez alınıp unutulan bir belge de değil. Vize sahibinin, işin nasıl ilerlediğini göstermek için onay kuruluşuyla 12. ve 24. aylarda görüşmesi gerekiyor. Kuruluş onayını geri çekerse izin süresi kısaltılabiliyor.
Bugünkü kurallara göre diğer koşullar da karşılanırsa üç yılın sonunda süresiz oturum iznine başvurmak mümkün. Üç yılın dolması tek başına oturum hakkı vermiyor; başvuru ayrıca değerlendiriliyor. Süresiz oturuma geçmeyen ya da geçemeyen kişi, yeni bir onayla izni üçer yıllık dönemler halinde uzatmak için başvurabiliyor.
Beş yıl önerisi neyi değiştirebilir?
Komitenin önerisi, vizenin ilk verildiğinde ne kadar süre geçerli olacağıyla ilgili değil. Değişmesi önerilen, süresiz oturuma geçiş için gereken standart süre. Bugün üç yıl olan bu süre öneriye göre beş yıla çıkacak.
Kâğıt üzerinde iki yıllık bir fark gibi görünse de girişimci için anlamı daha ağır. Süresiz oturuma kadar geçen her yıl, işin performansının izlendiği, onayın sürmesine bağlı yaşanan ve gerektiğinde uzatma başvurusu gerektiren bir yıl demek. Ailesiyle birlikte taşınmayı, çocuklarının eğitimini ya da ev almayı bu takvime göre kuran bir kişi için iki yıl daha belirsizlik, öneri uygulanırsa ciddi bir yük anlamına gelebilir. Komitenin daha güçlü performans ölçütleri talebiyle birlikte düşünüldüğünde, bu yol yalnızca daha uzun değil daha zorlu da hale gelebilir.
Bununla birlikte mektup, öneri uygulanırsa bugün vizeye sahip olanların veya başvuru aşamasındakilerin hangi kurala tabi olacağını söylemiyor. Bu nedenle mevcut vize sahiplerinin beş yıllık süreye tabi olacağını varsaymak doğru olmaz. Aynı şekilde üç yıllık hakkın her durumda korunacağı da güvence altında değil; bu soru ancak hükümetin kararı ve olası kural değişikliğinin metniyle netleşecek.
Küresel Yetenek vizesi neden ayrı tutuldu?
Küresel Yetenek vizesi, akademi ve araştırma, sanat ve kültür ya da dijital teknoloji alanlarında lider veya potansiyel lider kabul edilen kişilerin Birleşik Krallık'ta çalışmasına yönelik ayrı bir yol. Başvuranlar genellikle kendi alanlarındaki yetkili bir kuruluştan onay almak zorunda; belirlenmiş prestijli ödüllere sahip olanlar ise onay almadan başvurabiliyor.
Bu vize de sermaye karşılığı verilen bir izin değil. Komitenin değerlendirmesine göre Küresel Yetenek vizesi genel olarak iyi işliyor. Komitenin itirazı, bu vizeye yatırımcılar için bir seçenek eklenmesine yönelik; vizenin kendisini hedef alan bir kaldırma önerisi yapılmış değil.
Türk girişimciler ve mevcut izin sahipleri için ne anlama geliyor?
Tavsiye Türkiye'ye veya Türk pasaportuna özgü değil; vize kategorilerini ilgilendiriyor. Bu yüzden etkisi, Türkiye'den ya da başka bir ülkeden Birleşik Krallık'a girişimcilik veya yetenek vizeleriyle taşınmayı düşünen Türkler ile ülkede bu izinlerle yaşayan Türkler üzerinde hissedilecek.
Bugün başvuru yapacak biri için geçerli olan, yürürlükteki resmî rehberler. Yenilikçi Kurucu vizesi başvuruya açık, üç yıllık izin ve koşullar sağlanırsa üç yıl sonra süresiz oturuma başvuru imkânı devam ediyor. Bu yolu düşünen girişimcinin önündeki ilk soru hâlâ aynı: İş fikri bir onay kuruluşunun değerlendirmesinden geçecek kadar yenilikçi ve uygulanabilir mi?
Ülke içinde bulunmak da tek başına bir hak doğurmuyor. Resmî rehberler, ülke dışından yapılan başvuru ile ülke içinden yapılan uzatma veya vize türü değiştirme başvurusunu ayrı işlemler olarak düzenliyor. Başka bir izinle Birleşik Krallık'ta yaşayan birinin girişimci vizesine geçip geçemeyeceği, o kişinin mevcut izninin bu geçişe uygun olup olmadığına bağlı.
Asıl belirsizlik, uzun vadeli plan yapanlar için. Yatırım yoluyla göçün geri döneceği beklentisi komitenin tavsiyesiyle zayıfladı; girişimci vizesinin geleceği ise artık hükümetin vereceği karara bağlı. Hükümet öneriyi kabul ederse Yenilikçi Kurucu vizesi ya bütünüyle ortadan kalkabilir ya da daha seçici, süresiz oturuma daha geç ulaşılan bir yola dönüşebilir. O karar verilene kadar ne yatırımcı vizesine yeniden başvuru hakkı doğdu ne de beş yıllık süre bugünün kuralı oldu.
Yorumlar 0
Yorum yapGörüşünüzü paylaşın, sorularınızı sorun.
İlk yorumu siz yazın.
Yorumunuzu ekleyin
Yorumlar yayın kontrolünden geçer. Küfür, kişisel saldırı, reklam ve ilgisiz içerikler yayımlanmaz. Özel belgelerinizi veya dosya bilgilerinizi burada paylaşmayın.
Uygun yorumlara otomatik teşekkür veya genel yönlendirme yanıtı verilebilir.