Yeni Zelanda, Business Investor Work Visa kapsamındaki yatırım seçeneklerini 6 Temmuz 2026’dan itibaren genişletti. Uygun franchise işletmelerinin satın alınması, Yeni Zelanda’da yerleşik bir tüzel kişi üzerinden yatırım yapılması ve hukuka uygun biçimde kazanılmış bağış sermayesinin kullanılması mümkün hale geliyor. Değişiklik, ülkede işletme satın alıp aktif olarak yönetmek isteyen deneyimli yatırımcıları ilgilendiriyor.
Türkiye’de işletme sahipliği veya yöneticilik deneyimi bulunan kişiler için franchise seçeneği daha tanıdık bir iş modeli sağlayabilir. Yine de marka bilinirliği, işletmenin vize koşullarını karşıladığını tek başına göstermiyor.
Üç başlıkta esneklik getiriliyor
Göç İdaresinin duyurusu, franchise işletmelerinin mevcut uygunluk koşullarını karşılamasını istiyor. Başka bir deyişle franchise adı taşıyan her faaliyet otomatik olarak listeye girmiyor.
İkinci değişiklik, işletmenin Yeni Zelanda’da yerleşik bir tüzel kişi aracılığıyla alınabilmesine ilişkin. Üçüncü başlık ise yatırım fonunun bağış yoluyla edinilmiş olabilmesi. Bağışın kabul edilmesi, paranın ilk elde edilişinin hukuka uygunluğunu açıklama yükümlülüğünü kaldırmıyor. Aileden gelen sermayeyle başvuru düşünenler açısından bağış belgesi kadar fonun geçmişi de hazırlığın parçası.
Bir milyon dolarlık yatırımın yanında ek kaynak gerekiyor
Vizenin resmî koşulları, uygun ve faal bir işletmeye en az 1 milyon Yeni Zelanda doları yatırım öngörüyor. Bunun dışında başvuru sahibinin ve varsa ailesinin geçimi için en az 500.000 Yeni Zelanda doları rezerv kaynak isteniyor. Böylece yalnızca satış fiyatını karşılayabilmek yeterli olmuyor.
Başvuru sahibi 55 yaşını aşmamış olmalı; iş deneyimi, İngilizce, sağlık ve adli geçmiş koşullarını karşılamalı. Program, ülkeye para aktarıp işletmeyle ilgilenmeden oturum alma modeli olarak değerlendirilmemeli; aktif işletmecilik bekleniyor.
Oturuma geçişte iki farklı yol bulunuyor
Standart yolda en az 1 milyon dolarlık yatırım ve üç yıllık işletme faaliyeti sonrasında oturum başvurusu gündeme gelebiliyor. En az 2 milyon dolarlık hızlı yolda ise 12 aylık faaliyet sonrasında başvuru mümkün; buna rağmen iki vize boyunca toplam en az üç yıllık işletme yükümlülüğü devam ediyor.
Çalışma vizesi dört yıla kadar verilebiliyor. Başlangıç döneminde işletmenin satın alındığını ve faaliyetin başladığını gösterme yükümlülüğü var. Oturum aşamasında ek bir Yeni Zelanda vatandaşı veya oturum sahibi için tam zamanlı istihdam oluşturma koşulu da önem taşıyor.
Türkiye’deki yatırımcı için kararın anlamı
Bu yol, işletme yöneterek yerleşmek isteyenlerle portföy yatırımı üzerinden oturum arayanları ayırıyor. Bir franchise seçerken devir sözleşmesi, markanın izinleri, işletmenin mali durumu ve vize uygunluğu aynı incelemede ele alınmalı. Satın alma için ayrılan tutarla ailenin geçim rezervinin birbirine karıştırılmaması, özellikle ilk yıllardaki nakit planlamasında belirleyici olacak.